Zastrzeżenia do pytań LEK — jak je zgłosić i co dają

Zastrzeżenia do pytań LEK działają tak: zastrzeżenie możesz zgłosić w trakcie egzaminu albo bezpośrednio po jego zakończeniu, przed opuszczeniem sali, na formularzu CEM. Komisja rozpatruje je w ciągu 3 dni, a jeśli uzna zastrzeżenie, pytanie zostaje unieważnione: nikt nie dostaje za nie punktu, a maksymalna liczba punktów w teście maleje (art. 14e ustawy o zawodach lekarza, Dz.U. 2026 poz. 37). Poniżej wyjaśniamy, jak to zrobić i czego nie obiecywać sobie z góry.

Jak zgłosić zastrzeżenie do pytania na LEK?

Procedura wynika z art. 14e ust. 1–2 ustawy i § 15 rozporządzenia (Dz.U. 2025 poz. 1132):

1. Zaznacz w głowie pytanie, które budzi wątpliwości merytoryczne (np. dwie poprawne odpowiedzi, brak poprawnej, błąd w treści).
2. Zgłoś zastrzeżenie na formularzu CEM — jego wzór opracowuje CEM. Zastrzeżenie kierujesz do dyrektora CEM; o sposobie przekazania formularza poinformuje Cię zespół na sali.
3. Zrób to przed opuszczeniem sali. Zastrzeżenia złożone bez zachowania tego trybu nie podlegają rozpatrzeniu (§ 15 ust. 2).
4. Skorzystaj z wglądu w treść pytań. Książeczki testowe są udostępniane w sali bezpośrednio po egzaminie, żebyś mógł sformułować zastrzeżenia (§ 15 ust. 1).

Kto rozpatruje zastrzeżenia i w jakim czasie?

Zastrzeżenia rozpatruje komisja powołana przez dyrektora CEM spośród osób, których wiedza i autorytet zapewniają prawidłowe rozpatrzenie, w terminie 3 dni od dnia egzaminu (art. 14e ust. 2). Kandydatów do komisji dyrektor CEM zbiera od konsultantów krajowych właściwych dla dziedzin (§ 5 rozporządzenia). Z posiedzenia sporządzany jest protokół z rozstrzygnięciem o uznaniu albo odrzuceniu zastrzeżenia i z uzasadnieniem (§ 15 ust. 4).

Co się dzieje, gdy zastrzeżenie zostanie uznane?

• Pytanie zostaje unieważnione.
• Nikt nie otrzymuje za nie punktów — nawet ci, którzy odpowiedzieli „zgodnie z kluczem”.
• Maksymalna liczba punktów w teście maleje o liczbę unieważnionych pytań.
• Próg zdania (56%) liczy się od nowego maksimum.

Przykład z jesieni 2026: na LEK unieważniono 2 pytania, więc maksimum wyniosło 198 punktów, a próg 56% × 198 = 110,88 → 111 punktów. Gdyby nie unieważniono żadnego, próg wynosiłby 112. Szczegóły rachunku: Próg zdawalności LEK.

Wynik ustalany jest dopiero po rozpatrzeniu zastrzeżeń (§ 16 ust. 1). Dlatego wyniki pojawiają się po kilku dniach — zobacz Wyniki LEK.

Czy mogę odwołać się od wyniku LEK?

Nie w tradycyjnym sensie. Wynik nie jest decyzją administracyjną i nie stosuje się do niego odwołania z KPA (art. 14e ust. 4). Narzędziem jest właśnie zastrzeżenie do pytań, składane na sali.

Inna, osobna ścieżka dotyczy unieważnienia całego egzaminu w razie rażących uchybień formalnych albo nieprzewidzianych sytuacji (art. 14e ust. 8–9g). Dyrektor CEM może wtedy unieważnić egzamin dla wybranych albo wszystkich zdających — z urzędu lub na wniosek. Od takiego rozstrzygnięcia przysługuje odwołanie do ministra zdrowia w ciągu 7 dni od informacji w SMK. Jeśli egzamin unieważniono z przyczyn niezależnych od zdającego, CEM zwraca opłatę egzaminacyjną.

Jak ocenić, czy pytanie jest błędne?

Nie każde trudne pytanie jest błędne. Zastrzeżenie ma charakter merytoryczny. Sprawdź:

• czy treść pytania zawiera sprzeczność lub brakuje danych niezbędnych do odpowiedzi,
• czy dwie odpowiedzi są jednocześnie prawidłowe według aktualnych wytycznych,
• czy żadna odpowiedź nie jest prawidłowa,
• czy odpowiedź CEM jest sprzeczna z wykazem źródeł i wytycznych opublikowanym przez CEM (art. 14d ust. 2a).

W każdym przypadku opieraj się na podręcznikach i wytycznych z wykazu CEM, a nie na własnej intuicji klinicznej. Jeśli wytyczne się zmieniły, w egzaminie liczy się źródło wskazane w wykazie.

Jak sformułować zastrzeżenie, żeby miało sens?

Wzór formularza opracowuje CEM, a komisja ocenia merytoryczne zastrzeżenie do konkretnego pytania. Pomaga, jeśli zapiszesz (zwięźle, kilka zdań):

1. numer pytania w książeczce testowej,
2. co jest błędne: treść, dane, klucz odpowiedzi albo brak poprawnej odpowiedzi,
3. na jakiej podstawie tak sądzisz — wytyczne, rozdział podręcznika lub akt prawny, najlepiej z wykazu źródeł CEM (art. 14d ust. 2a),
4. jaką odpowiedź uważasz za prawidłową albo dlaczego pytanie należy unieważnić.

Nie wpisuj na formularzu emocji („pytanie było niesprawiedliwe”) ani ogólnych uwag o poziomie egzaminu — komisja rozpatruje merytoryczność pytania, nie poziom trudności.

Dobre i słabe powody zastrzeżenia — przykłady

Przykłady są nasze i ilustracyjne — o losie zastrzeżenia decyduje komisja, a protokół z jej posiedzenia zawiera uzasadnienie rozstrzygnięcia (§ 15 ust. 4).

Ile pytań bywa unieważnianych?

Z danych, które mamy sprawdzone u źródła: jesienią 2026 na LEK unieważniono 2 pytania (maksimum 198 punktów), a na LDEK żadnego (maksimum 200). To dwie obserwacje, więc nie traktuj ich jako średniej. Praktyczny wniosek jest prosty: nie planuj wyniku „na unieważnienia”, ale jeśli widzisz rzeczywisty błąd w pytaniu, zgłoszenie nic nie kosztuje.

Czy to się opłaca na LEK i jak wpływa na plan nauki?

Dla większości zdających zastrzeżenia są „bonusem”, nie planem. Nie ucz się pod unieważnienie pytań. Zbuduj margines: celuj w co najmniej 70% w symulacjach — Jak zdać LEK. Zasady dnia egzaminu: Dzień LEK — co zabrać. Pytania z poprzednich sesji, także te, które wzbudziły dyskusje, przejrzysz w bazie pytań CEM.