LEK a staż podyplomowy i prawo wykonywania zawodu

LEK a staż: zdany LEK jest jednym z warunków pełnego prawa wykonywania zawodu (PWZ), ale nie zastępuje stażu podyplomowego. Staż trwa co najmniej 12 miesięcy, a PWZ na sam czas stażu przyznaje okręgowa rada lekarska na podstawie dyplomu. Pełne PWZ wymaga natomiast zarówno odbycia stażu, jak i pozytywnego wyniku LEK (art. 5 ust. 3–4 ustawy o zawodach lekarza, Dz.U. 2026 poz. 37). Poniżej opisujemy, jak te elementy się układają — to materiał informacyjny, a konkretną sytuację sprawdź w swojej okręgowej izbie lekarskiej (stan na 18 października 2026).

Czym różni się zaświadczenie z LEK od PWZ?

Zaświadczenie o wyniku LEK, które pobierasz z SMK, nie jest równoznaczne z uzyskaniem prawa wykonywania zawodu — ta informacja jest wprost wpisana w treść zaświadczenia (art. 14e ust. 6 pkt 8). PWZ przyznaje okręgowa rada lekarska, jeśli spełniasz warunki z art. 5.

Dla absolwenta polskiej uczelni medycznej kluczowe warunki to:

• dyplom lekarza z polskiej uczelni (co najmniej sześcioletnie jednolite studia),
• pełna zdolność do czynności prawnych, odpowiedni stan zdrowia, nienaganna postawa etyczna,
• władanie językiem polskim w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu,
• odbycie stażu podyplomowego (art. 5 ust. 3),
• pozytywny wynik LEK w języku polskim lub w języku studiów (art. 5 ust. 4).

Jak działa staż podyplomowy?

Według art. 15 ustawy:

• staż nie może trwać krócej niż 12 miesięcy,
• rozpoczyna się 1 marca albo 1 października każdego roku (w uzasadnionych przypadkach okręgowa rada lekarska może zgodzić się na inny termin),
• program obejmuje część stałą i personalizowaną oraz szkolenia, m.in. kursy ALS/BLS,
• okres stażu przedłuża się o czas nieobecności w określonych w ustawie sytuacjach.

W celu odbycia stażu okręgowa rada lekarska przyznaje PWZ na czas odbywania stażu (art. 5 ust. 7). To oznacza, że do rozpoczęcia stażu zasadniczo nie jest potrzebne pełne PWZ. Dokładne wymogi formalne na start — dokumenty, termin, wybór miejsca — sprawdź w swojej OIL i u marszałka województwa.

Czy bez LEK można zacząć staż?

Z literalnej treści ustawy wynika, że LEK jest warunkiem wydania pełnego PWZ (art. 5 ust. 4), natomiast prawo wykonywania zawodu na czas stażu przyznaje się, aby odbyć staż (art. 5 ust. 7). Nie znaleźliśmy w ustawie zapisu, że LEK musi być zdany przed rozpoczęciem stażu. Mimo to praktyka OIL i terminy mają znaczenie — warto upewnić się u źródła, czy w Twoim przypadku nie ma dodatkowych wymagań.

Co wolno lekarzowi stażyście?

Lekarz stażysta jest uprawniony do wykonywania zawodu wyłącznie w miejscu odbywania stażu (z wyjątkiem obowiązku pomocy w stanach nagłych z art. 30), a zakres jego uprawnień wylicza art. 15b ust. 3 ustawy. W skrócie:

Stażystą kieruje opiekun — lekarz ze specjalizacją lub tytułem specjalisty albo inny lekarz spełniający warunki z art. 15b ust. 1.

Jak wygląda droga do stażu krok po kroku?

1. Dyplom (albo zaświadczenie o ukończeniu studiów) — podstawa do uzyskania PWZ na czas stażu.
2. PWZ na czas stażu przyznaje okręgowa rada lekarska (art. 5 ust. 7).
3. Skierowanie na staż: okręgowa rada lekarska w porozumieniu z marszałkiem województwa kieruje przez SMK na wniosek lekarza (art. 15d).
4. Umowa o pracę na czas określony z podmiotem prowadzącym staż (art. 15a ust. 1 i art. 15e).
5. Realizacja programu z kartą EKSP prowadzoną w SMK (art. 15f); koordynator i opiekun pilnują jej wypełniania.
6. Pełne PWZ po odbyciu stażu i z pozytywnym wynikiem LEK (art. 5 ust. 3–4).

Staż przedłuża się m.in. o nieobecności z powodu choroby, macierzyństwa, urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego do 3 miesięcy i krótkiej przerwy (do 14 dni) przy zmianie miejsca stażu (art. 15a ust. 2).

Gdzie w tym wszystkim jest LEK?

Wynik LEK jest używany w dwóch miejscach:

1. PWZ — jako warunek pełnego prawa wykonywania zawodu (art. 5 ust. 4).
2. Konkurs na specjalizację — w trybie rezydenckim stanowi podstawę postępowania kwalifikacyjnego (art. 16c ust. 10 pkt 1), zobacz Wynik LEK a specjalizacja.

Termin LEK możesz wybrać niezależnie od stażu, o ile masz co najmniej 10 semestrów studiów (art. 14a ust. 3). Którą sesję wybrać, wyjaśnia LEK po 5. roku czy po studiach.

Co z lekarzem po studiach za granicą?

Zasady są inne zależnie od kraju ukończenia studiów i rodzaju dyplomu (UE, spoza UE, nostryfikacja, LEW). Opisaliśmy je w osobnym tekście: LEK po studiach za granicą.

Co z PWZ lekarza dentysty?

Zasady są analogiczne dla stomatologów (LDEK zamiast LEK, staż lekarza dentysty). Szczegóły: LDEK a staż i prawo wykonywania zawodu dentysty.

Jak się przygotować do LEK równolegle ze stażem?

Staż to czas, w którym wielu absolwentów zdaje LEK w trybie „po godzinach”. Zasadniczo najlepiej mieć wynik wcześniej — jeśli jednak zdajesz w trakcie stażu, zaplanuj naukę na 12–17 tygodni, korzystając z krótkich bloków i powtórek: Nauka do LEK na stażu oraz Jak zdać LEK. Ogólnie o egzaminie: LEK — jak wygląda egzamin.