Zmiany w LEK — koniec jawnej bazy pytań? Co wiemy (2026)

Zmiany w LEK i LDEK są na razie projektem: Ministerstwo Zdrowia chce zlikwidować jawną bazę pytań i zastąpić ją pytaniami niejawnymi. Do dziś (18 października 2026) nic się nie zmieniło — na lutowy egzamin 2027 obowiązują dotychczasowe przepisy, w tym zasada „około 70% pytań z bazy CEM i około 30% nowych”. Poniżej oddzielamy to, co jest pewne, od tego, co jest tylko planowane.

Co dziś obowiązuje (pewne)

• Test LEK/LDEK: 200 pytań, 5 odpowiedzi, jedna prawidłowa, 4 godziny, próg 56%.
• Pytania do testu pochodzą w ok. 70% z bazy CEM, a w ok. 30% są nowe (art. 14c ust. 4 ustawy o zawodach lekarza, Dz.U. 2026 poz. 37).
• Po każdym egzaminie CEM publikuje pytania z poprawnymi odpowiedziami w ciągu 7 dni i dołącza je do bazy (art. 14c ust. 5).
• Terminy: LEK 20.02.2027, LDEK 10.02.2027, zgłoszenia do 30.11.2026 — Terminy LEK 2027.

Nic z tego nie zmienia się automatycznie. Aby przepisy się zmieniły, musi zostać uchwalona i podpisana nowelizacja ustawy, a następnie wejść w życie.

Co zakłada projekt nowelizacji?

Według relacji prasy branżowej (m.in. Gazeta Lekarska z 10 lutego 2026 r. i Rynek Zdrowia z 3 września 2026 r.) projekt Ministerstwa Zdrowia przewiduje:

• likwidację ogólnodostępnej bazy pytań — pytania byłyby przygotowywane i przechowywane tak, by dostęp mieli tylko uczestnicy tego procesu,
• według wcześniejszych doniesień mediów także zmiany w opłatach za kolejne podejścia i w Państwowym Egzaminie Specjalizacyjnym (PES) — tych elementów nie potwierdziliśmy w tekstach źródłowych, więc traktuj je jako najmniej pewne.

Uzasadnienie resortu, cytowane w prasie: zapamiętywanie większości pytań z puli „wypacza sens egzaminu”, a po udostępnieniu bazy gwałtownie wzrosła liczba osób z tym samym, wysokim wynikiem, co utrudnia selekcję w konkursach na specjalizację. Według Gazety Lekarskiej samorząd lekarski popiera utajnienie bazy; prof. Mariusz Klencki mówił tam, że egzamin przestał różnicować kandydatów, a w każdym postępowaniu na specjalizację zdarzają się grupy 30–40 osób z identycznym wynikiem. Rynek Zdrowia podaje dane resortu: najczęstszy wynik wzrósł ze 137 do 175 punktów, a liczba osób z takim wynikiem z ok. 1100 do ponad 3000.

Od kiedy mogłoby to obowiązywać?

Rynek Zdrowia (3 września 2026 r.) podał, że przepisy mogłyby wejść w życie w maju 2027 r., a więc pierwszą sesją na nowych zasadach byłaby jesień 2027. Jednocześnie projekt utknął w konsultacjach — resort miał analizować ponad 2000 uwag. To oznacza realne ryzyko opóźnień, zmian w założeniach, a nawet rezygnacji z części pomysłów. Brak nam informacji o etapie legislacyjnym po 3 września 2026 r.; jeśli ma to dla Ciebie znaczenie, sprawdź aktualny stan na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

W każdym scenariuszu sesja lutowa 2027 jest na obecnych zasadach: ustawa nie działa wstecz, a przepisy musiałyby jeszcze przejść cały proces legislacyjny.

Oś czasu doniesień — co wiadomo i od kiedy

Zwróć uwagę na rodzaj źródeł: to relacje prasy branżowej i dokument projektowy, a nie tekst ustawy. Dopóki nie ma publikacji w Dzienniku Ustaw, każdy szczegół — procent pytań niejawnych, daty, ewentualne opłaty — może się zmienić.

Pewne, projektowane, nieznane

Trzy scenariusze i co z nich wynika dla nauki

To nasze rozważania, nie prognoza:

1. Reforma wchodzi w maju 2027. Wrzesień 2027 byłby pierwszą sesją bez jawnej bazy. Luty 2027 pozostaje ostatnią sesją na obecnych zasadach.
2. Prace się przeciągają. Egzaminy w 2027 r. odbywają się jak dziś, a data zmiany przesuwa się na 2028 lub później. Plan nauki z pytań z wyjaśnieniami jest wtedy dobry w obu wariantach.
3. Projekt zostaje zmieniony lub wycofany. Baza zostaje jawna, może w innej formie. Niczego nie tracisz, jeśli uczysz się ze zrozumieniem.

We wszystkich trzech scenariuszach najlepszą inwestycją jest nauka, która nie zależy od tego, czy pytanie już widziałeś.

Test na rozumienie: pięć pytań kontrolnych po każdym pytaniu z bazy

Żeby uczyć się „na wypadek niejawnej bazy”, po rozwiązaniu pytania odpowiedz sobie na pięć rzeczy:

1. Dlaczego prawidłowa odpowiedź jest dobra — jakim mechanizmem lub kryterium?
2. Dlaczego każda z czterech pozostałych jest zła (albo w jakim przypadku byłaby dobra)?
3. Jak brzmiałoby to samo pytanie w innej populacji: u dziecka, w ciąży, u seniora?
4. Jaki zapis w wytycznych (rok!) za tym stoi i czy CEM mógł użyć starszego wydania?
5. Jaka jest najbliższa „pułapka”, np. dawka, wyjątek, termin?

Pięć minut na pytanie wygląda drogo, ale po 100 takich pytaniach masz pewniejszą wiedzę niż po 500 zapamiętanych kluczach. Szerzej o tej metodzie: Nauka z pytań testowych.

Jak zachować otwartą opcję: zgłoszenie bez ryzyka kosztów

Pierwsze zgłoszenie jest bezpłatne, a drugie pozostaje bezpłatne także wtedy, gdy za pierwszym razem nie przystąpiłeś do egzaminu (art. 14a ust. 11). Przy obecnych przepisach możesz więc zgłosić się na luty 2027 do 30 listopada 2026, a gdy w styczniu uznasz, że nie jesteś gotowy, nie przystąpić do egzaminu bez straty prawa do bezpłatnego drugiego zgłoszenia. Zastrzeżenie: to prawda na dziś; projekt reformy może zmienić zasady opłat, o czym prasa wspominała, choć źródeł nie potwierdziliśmy. Dlatego nie traktuj tego jako planu, tylko jako sposób, by nie przegapić terminu zgłoszeń. Jak się zgłosić: Zapisy na LEK przez SMK.

Co to zmienia dla osoby zdającej w lutym 2027?

Praktycznie niewiele — i to jest dobra wiadomość. W lutym 2027:

• nadal około 70% testu pochodzi z puli, którą możesz przećwiczyć,
• nadal około 30% to pytania nowe, których nie zobaczysz wcześniej.

Zmiana dotyczy raczej strategii. Jeśli uczysz się wyłącznie przez zapamiętywanie odpowiedzi z bazy, ryzykujesz wyniki w dwóch scenariuszach: (a) w lutym — przy trudnych nowych pytaniach, (b) w każdej kolejnej sesji po reformie — gdy bazy już nie będzie. Nauka ze zrozumieniem działa w obu.

Czy warto zdawać w lutym, żeby zdążyć przed zmianą?

Argumenty za lutym 2027:

1. Znane zasady. Wiesz, jak wygląda test, i możesz trenować na jawnej bazie.
2. Margines bezpieczeństwa. Jeśli nie zdasz albo nie przystąpisz, drugie zgłoszenie jest bezpłatne (art. 14a ust. 11) i możesz zdawać we wrześniu 2027.
3. Konkurs na specjalizację. Wynik jest jednym z głównych kryteriów w rezydenturze — Wynik LEK a specjalizacja.

Argumenty przeciw: jeśli czujesz, że do lutego nie dasz rady się przygotować, lepiej zdawać świadomie we wrześniu 2027, niż ryzykować niski wynik. Decyzję ułatwi tekst LEK po 5. roku czy po studiach.

Jak się uczyć, żeby zmiana nie miała znaczenia?

• Najpierw zrozum mechanizm, potem sprawdź pytanie. Dla każdego pytania zapytaj: dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
• Ucz się z wytycznych, nie z samej bazy. CEM publikuje wykaz źródeł i wytycznych co najmniej 4 miesiące przed egzaminem (art. 14d ust. 2a).
• Powtarzaj w odstępach. Fiszki i powtórki rozłożone w czasie zastępują „wkuwanie” — Powtórki rozłożone w czasie.
• Używaj bazy jako narzędzia diagnostycznego. Błędne odpowiedzi pokazują, które tematy znasz „na wyczucie”.

Więcej o samym narzędziu, jakim jest baza: Baza pytań LEK i Czy pytania na LEK się powtarzają. Jak uczyć się z testów, nie ucząc się ich na pamięć: Nauka z pytań testowych.

Jak śledzić zmiany?

• cem.edu.pl — komunikaty o terminach i zasadach egzaminu.
• isap.sejm.gov.pl — publikacja ustaw i rozporządzeń.
• Rządowe Centrum Legislacji — etap prac nad projektem.

Ten artykuł aktualizujemy po każdym kroku legislacyjnym. Podstawowe informacje o egzaminie: LEK — jak wygląda egzamin.