Czy pytania na LEK się powtarzają? 70% z bazy w praktyce

Czy pytania na LEK się powtarzają? Tak, w dużej części — ale nie w sposób, który pozwala zdać, ucząc się numerów odpowiedzi. Ustawa mówi wprost, że test składa się w 70% z pytań z bazy CEM i w 30% z pytań nowych (art. 14c ust. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 37). Przy 200 pytaniach to około 140 pytań z bazy i około 60 nowych. To samo dotyczy LDEK.

Co to znaczy „70% z bazy”?

Podstawa prawna jest jasna:

• 70% testu to pytania z bazy CEM — czyli pytania, które zostały już użyte i opublikowane,
• 30% to pytania nowe, weryfikowane według wykazu źródeł (podręczniki, wytyczne) ogłaszanego co najmniej 4 miesiące przed egzaminem,
• po egzaminie CEM publikuje pytania z poprawnymi odpowiedziami w ciągu 7 dni i dołącza je do bazy.

Czego nie wiemy: nie ma publicznych danych, jaka część „pytań z bazy” trafia do testu w dokładnie tej samej postaci, a jaka po przeredagowaniu. Dlatego nie podajemy takiego odsetka — każda liczba o „identycznych pytaniach” w sieci to szacunek.

Jak mogą wracać pytania — cztery wzorce

Wzorzec 2 widzimy w analizie naszej bazy; pozostałe to logiczne warianty, które warto brać pod uwagę (CEM nie publikuje statystyk w tym zakresie):

1. Ten sam temat, to samo pytanie. Pytanie zostało zadane w identycznym brzmieniu.
2. Ta sama treść, inne odpowiedzi. Pytanie ma identyczny początek, ale inny zestaw odpowiedzi, więc inna odpowiedź jest poprawna. W naszej bazie LEK znaleźliśmy 10 grup pytań o identycznej treści, z czego 9 ma różne zestawy odpowiedzi — to wskazówka, że ten sam „szkielet” bywa używany z innym efektem (to analiza naszego zestawu, nie statystyka CEM).
3. Ten sam fakt zapytany inaczej. Raz pytanie „co jest leczeniem z wyboru”, innym razem „które postępowanie jest błędne”.
4. Ten sam obszar, inny przypadek kliniczny — typowe dla pytań nowych.

Przykład: ten sam fakt, dwa pytania (nasze)

Wersja A: U 58-letniego mężczyzny ze STEMI pierwotna angioplastyka może być wykonana w ciągu 90 minut. Strategia reperfuzji z wyboru to: pierwotna PCI.

Wersja B: Wskaż zdanie nieprawdziwe: u chorego ze STEMI, u którego pierwotną PCI można wykonać w ciągu 120 minut od rozpoznania, leczeniem z wyboru jest fibrynoliza. Odpowiedź: zdanie nieprawdziwe (preferowana jest pierwotna PCI, według wytycznych ESC).

Wiedza jest ta sama, ale na pamięć wyuczona „litera C” nie zadziała w obu przypadkach. W kursie zdajLEK ten temat to lekcja Kardiologia 3 (ostre zespoły wieńcowe).

Jeśli znasz mechanizm (wapń: ochrona serca; insulina i salbutamol: potas do komórek; diuretyk i dializa: usunięcie z organizmu), obie wersje są łatwe. Jeśli zapamiętałeś tylko „hiperkaliemia – wapń”, druga wersja potrafi zaskoczyć. Szerzej: Elektrolity i gazometria na LEK.

Czy tematy się powtarzają? Co mówi nasza baza

Z naszej bazy LEK (ponad 3 tys. pytań z omówieniami) powiązaliśmy pytania z lekcjami kursu. Wynik: 79 lekcji, a dwadzieścia najbardziej „zaludnionych” obejmuje około połowy przypisanych pytań (dziesięć najliczniejszych — około 31%). Najwięcej pytań przypada na tematy takie jak górny odcinek przewodu pokarmowego, wątroba i trzustka w chirurgii, onkologia ginekologiczna, zdrowie publiczne i orzecznictwo, nefrologia.

Wniosek jest dwojaki:

• Tak, tematy wracają — pewne obszary mają dużo pytań i warto je znać bardzo dobrze.
• Nie, nie da się ograniczyć do kilku tematów — połowa bazy rozkłada się na 20 tematów, a druga połowa na kolejne 59. Podział zależy od tego, jak ciąć materiał na lekcje, więc traktuj to jako ilustrację, a nie ranking.

Co 70/30 oznacza dla progu zdawalności?

Próg to 56% maksymalnej liczby punktów, czyli przy pełnych 200 pytaniach 112 punktów (art. 14e ust. 4 ustawy). Prosty rachunek: jeśli znasz bardzo dobrze pytania z bazy i trafisz w nich np. 80%, dostaniesz około 112 punktów z samej „części bazowej” (140 × 0,8), a więc na progu – bez żadnego z 60 pytań nowych. To tylko ilustracja arytmetyki, nie obietnica: poziom 80% na pytaniach z bazy wymaga rozumienia, a nie zapamiętanych liter. Nie ma też punktów ujemnych, więc na nowych pytaniach zawsze zaznaczaj odpowiedź – eliminacja dwóch–trzech opcji z głową daje realną szansę na punkt. Ile punktów potrzeba w danej sesji, gdy część pytań zostanie unieważniona, opisujemy w artykule Próg zdawalności LEK.

Czy to, że pytanie „już widziałem”, mówi coś o wyniku?

Nie ufaj wrażeniu znajomości. W trakcie egzaminu pytanie może wydawać się znajome, bo widziałeś podobne, a nie to samo. Wrażenie „to już było” jest tak samo często prawdziwe, jak mylące. Trzy praktyczne konsekwencje:

• Nie odpowiadaj z pamięci wzrokowej („pamiętam, że było D”). Najpierw rozwiąż pytanie merytorycznie, potem porównaj z wrażeniem.
• Nie traktuj nieznanego pytania jako sygnału alarmowego. Ok. 30% testu to pytania, których nie ma w bazie, więc na egzaminie spotkasz ich kilkadziesiąt – to normalne.
• Na próbnych testach oddzielaj „znane” od „nowych”. Jeśli różnica wyniku jest duża (np. 85% na znanych, 60% na nowych), to sygnał, że uczysz się z pamięci, a nie z rozumienia.

Jak się uczyć, wiedząc o 70/30?

1. Ucz się z bazy, ale zawsze z omówieniem. Czytaj uzasadnienie każdej odpowiedzi, nie tylko klucz. Tak robimy w bazie: pytania z bazy LEK z wyjaśnieniami.
2. Dla każdego pytania zapytaj: „a jak mogliby zapytać inaczej?” Odwróć pytanie: zamiast „co jest leczeniem” zapytaj „co jest błędem”.
3. Rozdzielaj wyniki. Zestaw próbny licz osobno dla pytań znanych i nowych. Wynik na nowych jest bliższy temu, co zobaczysz w 30% testu. Zobacz też Nauka z pytań testowych.
4. Powtarzaj błędy w odstępach, nie hurtowo przed egzaminem (Baza pytań LEK — jak z niej korzystać).
5. Nie ignoruj działów „łatwych”. Prawo, orzecznictwo i zdrowie publiczne to razem 25 pytań, w których przeformułowania są mniej groźne niż w klinice, ale liczby i terminy trzeba znać.

Prosty test: czy uczysz się z rozumieniem?

Wybierz 20 pytań z działu, który niedawno przerobiłeś, i zrób z nich eksperyment:

1. Zakryj odpowiedzi i spróbuj odpowiedzieć własnymi słowami, jakie jest postępowanie.
2. Zmień jeden element pytania: wiek, przeciwwskazanie, chorobę współistniejącą, tryb (ostry/przewlekły). Czy poprawna odpowiedź się zmienia?
3. Odwróć pytanie: zamiast „co jest leczeniem z wyboru” – „co jest błędnym postępowaniem” albo „w jakiej sytuacji ten lek jest przeciwwskazany”.
4. Policz, na ile pytań umiesz odpowiedzieć we wszystkich trzech wariantach.

Jeśli w wersji zmodyfikowanej odpowiadasz poprawnie na większość pytań, jesteś bezpieczny także przy nowych 30%. Jeśli nie, wróć do lekcji lub wytycznych, zamiast rozwiązywać kolejne zestawy. Gotowy zestaw na pełnych 200 pytań znajdziesz w teście próbnym LEK.

Reforma: co się zmieni?

Ministerstwo Zdrowia przygotowuje projekt, który zakłada likwidację jawnej bazy (cały test z pytań niejawnych). Według doniesień z września 2026 r. nowe zasady mogłyby objąć najwcześniej sesję jesienną 2027, a projekt utknął w konsultacjach. To projekt, nie obowiązujące prawo. Jeśli zdajesz w lutym 2027 (LEK 20 lutego, LDEK 10 lutego), obowiązuje model 70/30. Pełne omówienie: Zmiany w LEK — koniec jawnej bazy pytań?.

Wniosek na dziś: nawet w obecnym modelu 30% pytań jest nowych, więc rozumienie jest ważniejsze niż pamięć. Jeśli reforma wejdzie w życie, ta różnica będzie tylko większa.