Pytania CEM z chirurgii — najczęstsze tematy na LEK
Spis treści
- Jakie tematy z chirurgii wracają najczęściej?
- Jak wyglądają pytania z chirurgii?
- Jakie są typowe pułapki w chirurgii?
- Które „zasady z dawnych lat” CEM wciąż bywa kluczem?
- Dwa własne przykłady do przećwiczenia
- Jak rozwiązywać pytania z chirurgii?
- Jak ćwiczyć na naszych pytaniach?
- Najczęściej zadawane pytania
Pytania z chirurgii na LEK to 27 pytań z 200 (w tym chirurgia urazowa). Przejrzeliśmy nasz zbiór 363 pytań z chirurgii ogólnej z bazy CEM z kluczem i wyjaśnieniami (po odrzuceniu unieważnionych i wątpliwych) i policzyliśmy, które tematy wracają najczęściej. Obraz jest wyraźny: chirurgia to dział klasycznych nazw, triad, klasyfikacji i kolejności postępowania.
Jakie tematy z chirurgii wracają najczęściej?
Pytania przypisaliśmy do lekcji kursu zdajLEK. Proporcje są przybliżone:
| Temat | Udział w naszej bazie |
|---|---|
| Górny odcinek przewodu pokarmowego, wątroba, trzustka, drogi żółciowe | ok. 34% |
| Jelito grube, proktologia, przepukliny | ok. 20% |
| Ostry brzuch | ok. 11% |
| Podstawy chirurgii i opieka okołooperacyjna | ok. 9% |
| Pierś, tarczyca, skóra | ok. 8% |
| Urazy | ok. 7% |
| Chirurgia naczyniowa | ok. 7% |
| Ortopedia, urologia, chirurgia dziecięca | poniżej 2% |
Uwaga: w naszym zbiorze pytań z „chirurgii ogólnej” ortopedii i urologii jest niewiele, bo CEM prowadzi je w osobnych zestawach. Na egzaminie dział chirurgii obejmuje także chirurgię urazową, więc urazy (resuscytacja, wstrząs, urazy klatki piersiowej i głowy) powtarzaj mimo ich małego udziału w naszym zestawieniu.
Ponad połowa pytań dotyczy dwóch obszarów: górnego odcinka przewodu pokarmowego z wątrobą i trzustką oraz jelita grubego z przepuklinami. Warto więc zacząć od kamicy żółciowej, zapaleń dróg żółciowych i trzustki, raka przełyku, żołądka i trzustki, raka jelita grubego oraz przepuklin.
Dwie lekcje (górny odcinek z wątrobą i trzustką oraz jelito grube z przepuklinami) to ponad połowa pytań w naszej bazie. Jeśli masz mało czasu, zacznij od nich.
Jak wyglądają pytania z chirurgii?
Prostym wyszukiwaniem słów oszacowaliśmy, że ok. 14% pytań z chirurgii ma formę negacji („wskaż fałszywe”), ok. jedna czwarta zaczyna się od opisu chorego, a tylko ok. jedna czwarta ma w odpowiedziach liczby, czyli znacznie mniej niż w pediatrii czy internie. W chirurgii dominują nazwy własne: objawy (Murphy, Courvoisier, Blumberg), triady (Charcota, Becka, Cushinga), klasyfikacje (Hinchey, Atlanta, Forrest).
Dwa przykłady (pytania z bazy CEM):
Chirurg po konsultacji stwierdził, że u chorego występuje objaw Courvoisiera. Oznacza to: A. brak stłumienia w opukiwaniu wątroby, B. rozdętą esicę, C. obronę mięśniową w lewym podbrzuszu, D. rozdęty, niebolesny pęcherzyk z towarzyszącą żółtaczką, E. opór w miednicy w badaniu per rectum.
Odpowiedź: D. Niebolesny, powiększony pęcherzyk z żółtaczką wskazuje na przeszkodę nowotworową dalej niż przewód pęcherzykowy, najczęściej rak głowy trzustki.
Wskaż prawdziwe stwierdzenie dotyczące triady Charcota: [...] C. charakteryzuje się bólem w nadbrzuszu, żółtaczką, nawracającymi gorączkami i dreszczami.
Odpowiedź: C. Triada Charcota to ostre zapalenie dróg żółciowych; po dodaniu wstrząsu i splątania powstaje pentada Reynoldsa, a leczeniem jest antybiotyk i pilna ECPW.
Najczęstszym guzem neuroendokrynnym trzustki jest:
Najczęściej insulinoma (triada Whipple’a).
Pytania z publicznej bazy CEM, odpowiedzi i wyjaśnienia opracował zespół zdajLEK.
Jakie są typowe pułapki w chirurgii?
- Pomylenie nazw. Courvoisier (bezbolesny pęcherzyk i żółtaczka — rak) kontra Murphy (ból przy wdechu w zapaleniu pęcherzyka); Charcot (zapalenie dróg żółciowych) kontra Hinchey (zapalenie uchyłków); Mallory-Weiss (pęknięcie śluzówki) kontra Boerhaave (pęknięcie całej ściany przełyku).
- Klasyfikacja Hincheya. Stopień I to ropień okołookrężniczy, II — ropień odległy (miedniczy, zaotrzewnowy), III — ropne zapalenie otrzewnej, IV — kałowe zapalenie otrzewnej. Dwa pierwsze stopnie leczysz antybiotykiem (± drenaż), dwa kolejne operacyjnie.
- Kolejność w urazie. X (masywny krwotok) → A → B → C → D → E. Odma prężna to rozpoznanie kliniczne i natychmiastowe odbarczenie, bez czekania na RTG.
- Ostre zapalenie trzustki. Ciężkość według Atlanty, mleczan Ringera w umiarkowanej ilości, wczesne żywienie dojelitowe, brak rutynowych antybiotyków; ECPW tylko przy zapaleniu dróg żółciowych.
- Przepukliny. Udowa — duże ryzyko uwięźnięcia, operacja zawsze; zadzierzgnięcia nie odprowadzasz.
Ból brzucha u kobiety w wieku rozrodczym: zawsze beta-hCG, zanim wybierzesz „zapalenie wyrostka” albo „kolkę”. Pytania często ukrywają ciążę pozamaciczną.
Które „zasady z dawnych lat” CEM wciąż bywa kluczem?
Chirurgia zmieniła się w ostatnich latach bardziej, niż sugerują starsze pytania. Jeśli odpowiedzi w zadaniu pasują do dwóch epok, najpierw ustal, którą z nich sprawdza autor.
| Temat | Dawny klucz | Dziś |
|---|---|---|
| Ból w ostrym brzuchu | nie podawać leków przeciwbólowych przed oceną chirurga | wczesne leczenie bólu, także opioidami, nie pogarsza trafności rozpoznania |
| Niepowikłane zapalenie wyrostka u dorosłego | zawsze appendektomia | antybiotyk jest akceptowaną alternatywą; przy koprolicie, ciąży, perforacji lub ropniu sam antybiotyk jest błędem |
| Ostre zapalenie pęcherzyka | antybiotyk i operacja po 6–8 tygodniach | wczesna cholecystektomia w tej samej hospitalizacji |
| Ostre zapalenie trzustki | agresywne nawadnianie, morfina przeciwwskazana | umiarkowana płynoterapia z ponowną oceną, opioidy dozwolone |
| Schemat urazowy | ABCDE | xABCDE, czyli najpierw masywny krwotok zewnętrzny |
| Opaska uciskowa | ostateczność | od razu przy krwotoku z kończyny zagrażającym życiu |
| Odbarczenie odmy prężnej u dorosłego | 2. przestrzeń międzyżebrowa w linii środkowoobojczykowej | 4.–5. przestrzeń w linii pachowej środkowej lub przedniej; u dzieci nadal 2. przestrzeń |
| Zapalenie uchyłków | po dwóch epizodach planowa resekcja esicy | decyzja indywidualna |
Dwa skręty w jednym zdaniu: „Esica — endoskop, kątnica — skalpel”. Skręt esicy odkręcasz najpierw endoskopowo, skręt kątnicy leczysz operacyjnie. A podział ból trzewny kontra ścienny: „środek boli trzewnie, bok boli ściennie”.
Dwa własne przykłady do przećwiczenia
Pytania ułożyliśmy sami według schematów z bazy.
28-letnia kobieta zgłasza ból brzucha w prawym dole biodrowym od 12 godzin, mdłości, nieregularne miesiączki. Tętno 98/min, ciśnienie 100/60 mm Hg, tkliwość w prawym dole biodrowym. Co należy zrobić najpierw? A. natychmiast wykonać appendektomię, B. wykonać test ciążowy z beta-hCG i USG, C. zlecić tomografię komputerową z kontrastem bez badań wstępnych, D. podać antybiotyk i odesłać do domu, E. zlecić badanie per rectum jako jedyne badanie.
Odpowiedź: B. U każdej kobiety w wieku rozrodczym z bólem brzucha wykluczasz ciążę przed tomografią i przed rozpoznaniem zapalenia wyrostka. Ciąża pozamaciczna zagraża życiu.
U chorego po wypadku komunikacyjnym stwierdzasz duszność, brak szmeru oddechowego po prawej stronie, bębenkowy odgłos nadźwięku, poszerzone żyły szyjne i ciśnienie 70/40 mm Hg. Najlepsze postępowanie to: A. zlecenie RTG klatki piersiowej, B. natychmiastowe odbarczenie opłucnej, C. zlecenie TK klatki piersiowej, D. perikardiocenteza, E. szybkie przetoczenie litra krystaloidów.
Odpowiedź: B. To odma prężna, rozpoznanie jest kliniczne, a czekanie na obrazowanie jest błędem. Tamponadę serca wskazywałaby triada Becka ze ściszonymi tonami serca.
Ile pytań z chirurgii przypada na cały test, sprawdzisz w narzędziu rozkład pytań na LEK.
Jak rozwiązywać pytania z chirurgii?
- Wyłap nazwę własną (objaw, triada, klasyfikacja) i przypisz ją do jednostki — to często połowa pytania.
- Pomyśl o stabilności chorego. Niestabilny wymaga operacji lub resuscytacji, stabilny — zwykle obrazowania i leczenia zachowawczego (np. uraz śledziony u stabilnego).
- Czytaj pytania o „pierwszy krok” — zazwyczaj chodzi o USG, beta-hCG, gazometrię, płyny, a nie o zabieg.
- Zapamiętuj tabelami: przepukliny, guzy wątroby (gruczolak, FNH, naczyniak), nowotwory przewodu pokarmowego.
Jak ćwiczyć na naszych pytaniach?
Cały dział w bazie pytań z wyjaśnieniami znajdziesz na stronie pytania CEM z chirurgii. Przegląd całego działu opisuje artykuł Chirurgia na LEK, a pilne stany brzuszne temat Ostry brzuch na LEK. Ogólne zasady pracy z bazą opisujemy w tekście Baza pytań LEK.
Najczęściej zadawane pytania
Ile pytań z chirurgii jest na LEK?
27 z 200 (rozporządzenie MZ, Dz.U. 2025 poz. 1132, § 2), wliczając chirurgię urazową.
Które tematy z chirurgii pojawiają się najczęściej?
W naszej bazie najwięcej pytań dotyczy górnego odcinka przewodu pokarmowego z wątrobą i trzustką (ok. 34%) oraz jelita grubego z przepuklinami (ok. 20%).
Czy trzeba znać klasyfikacje i nazwy własne?
Tak. W chirurgii wiele pytań opiera się na objawach i klasyfikacjach (Courvoisier, Murphy, Charcot, Hinchey, Atlanta, Forrest). Warto ich uczyć się w tabelach.
Czy w chirurgii jest dużo liczb?
Mniej niż w internie czy pediatrii. Tylko ok. jedna czwarta pytań ma liczby w odpowiedziach, ale tam, gdzie są, chodzi o konkretne progi i czasy (np. kwas traneksamowy do 3 godzin od urazu, fibrynoliza, długość antybiotykoprofilaktyki).
Od czego zacząć powtórkę z chirurgii?
Od kamicy i zapaleń dróg żółciowych, raków przewodu pokarmowego, ostrego brzucha i przepuklin. Potem urazy (kolejność XABCDE) i podstawy okołooperacyjne.
1/2 Bezwzględnym wskazaniem do leczenia operacyjnego ostrego zapalenia trzustki nie jest:
Operacja w OZT tylko przy powikłaniach: zakażona martwica, krwawienie, perforacja, ACS oporny na leczenie. Sam brak poprawy nie jest wskazaniem bezwzględnym.
2/2 Zabieg przecięcia mięśniówki przełyku wraz z mięśniem zwieracza dolnego przełyku wykonuje się u chorych z:
Achalazja: miotomia Hellera (laparoskopowa) z fundoplikacją częściową lub POEM.
W kursie do LEK masz 3 021 takich pytań z omówieniem każdej odpowiedzi — a błędne same wracają w powtórkach, aż je zapamiętasz.
Wypróbuj kurs za darmo — lekcja demoPytania z publicznej bazy CEM, odpowiedzi i wyjaśnienia opracował zespół zdajLEK.
Czym jest ostry brzuch
- Ostry brzuch = nagły, silny ból brzucha trwający zwykle < 7 dni, który może wymagać pilnej operacji albo zabiegu.
- Trzy mechanizmy: zapalenie (wyrostek, pęcherzyk, uchyłki, trzustka), niedrożność (jelita, drogi żółciowe, moczowe), perforacja lub krwawienie (wrzód, tętniak, ciąża pozamaciczna) oraz niedokrwienie (krezka, skręt).
- Najczęstsze przyczyny chirurgiczne u dorosłych: zapalenie wyrostka, kamica żółciowa i jej powikłania, niedrożność jelit, zapalenie uchyłków.
- U osób starszych objawy są słabiej wyrażone (mniejsza obrona, brak gorączki i leukocytozy), a śmiertelność dużo wyższa.
Chory starszy, z cukrzycą, przyjmujący GKS lub immunosupresję może mieć perforację bez objawów otrzewnowych. Mały zakres objawów nie wyklucza ciężkiej choroby — obniż próg do TK.
- Ból trzewny, somatyczny i przeniesiony
- Lokalizacja bólu a przyczyna
- Objawy otrzewnowe
- Wywiad i badanie — co musisz zrobić zawsze
- … i 55 kolejnych fiszek w tej lekcji
Ucz się do LEK z planem, a nie z chaosu
- Plan dzień po dniu do daty Twojego egzaminu — wiesz, co zrobić dziś.
- 79 lekcji w krótkich fiszkach, ułożonych pod rozkład pytań na egzaminie.
- 3 021 pytań z bazy CEM z wyjaśnieniem każdej odpowiedzi.
- Powtórki, które same wracają z tym, czego jeszcze nie umiesz.
Demo bez rejestracji. Płacisz raz — za 30, 90, 180 albo 360 dni. Bez umowy i automatycznych pobrań.
Artykuł ma charakter edukacyjny i przygotowuje do egzaminu. Przepisy i wytyczne sprawdzaliśmy w dniu publikacji — przed egzaminem upewnij się w źródłach CEM. Widzisz błąd? Napisz: kontakt.
Czytaj dalej
Powtórka do LEK
Chirurgia na LEK — 27 pytań: co daje najwięcej punktów
Chirurgia na LEK to 27 pytań z 200. Najczęstsze tematy z bazy CEM (jelito grube, górny odcinek, ostry brzuch, urazy)…
9 min czytania
Powtórka do LEK
Ostry brzuch na LEK — wyrostek, niedrożność, perforacja
Ostry brzuch na LEK: zapalenie wyrostka i skala Alvarado, niedrożność, perforacja wrzodu, ostre zapalenie trzustki…
10 min czytania
Powtórka do LEK
Urazy na LEK — xABCDE, wstrząs krwotoczny i oparzenia
Urazy na LEK: schemat xABCDE (ATLS), klasy wstrząsu krwotocznego, kwas traneksamowy, odma prężna, urazy brzucha i…
10 min czytania
Pytania CEM
Baza pytań LDEK — pytania CEM z wyjaśnieniami
Baza pytań LDEK z odpowiedziami i wyjaśnieniami: ponad 3 tys. pytań CEM według dziedzin, ile ich jest w każdym dziale…
8 min czytania