Pediatria na LEK — 29 pytań: najważniejsze tematy

Pediatria na LEK to 29 pytań z 200 (łącznie z neonatologią), czyli drugi pod względem wielkości dział egzaminu po internie, według rozporządzenia w sprawie LEK i LDEK (Dz.U. 2025 poz. 1132, § 2). To około 14,5% wszystkich punktów, więc przy progu 56% nie wolno jej odpuścić. Dobra wiadomość: pytania z pediatrii są bardzo powtarzalne, a część to „łatwe punkty”, bo egzamin wraca do tych samych kamieni milowych, kalendarza szczepień, norm i algorytmów.

Ile jest pytań z pediatrii i co dokładnie obejmuje dział?

Pediatria obejmuje 29 pytań wraz z neonatologią. W praktyce w egzaminie spotkasz: noworodka, rozwój i szczepienia, choroby zakaźne, infekcje układu oddechowego, alergologię, gastroenterologię, nefrologię, endokrynologię, hematologię i onkologię, neurologię, genetykę, stany nagłe oraz reumatologię i ortopedię dziecięcą. Pytania z pediatrii pojawiają się też w innych działach (medycyna rodzinna, onkologia, bioetyka), a do co najmniej 30 pytań z onkologii (łącznie ze wszystkich działów) pediatria dokłada m.in. białaczki i guzy dziecięce. Pełny rozkład działów znajdziesz w artykule Ile pytań jest na LEK.

Co najczęściej pada w pediatrii?

Przejrzeliśmy rozkład około 390 pytań pediatrycznych w naszym zestawie pytań z bazy CEM z poprzednich sesji, przypisanych do lekcji kursu. Najliczniejsze bloki to:

To rozkład w naszym zestawie pytań. Obecny test składa się w 70% z pytań z bazy CEM i w 30% z nowych, więc rozkład w konkretnej sesji będzie inny. Wskazuje jednak, które bloki powtarzają się najczęściej: infekcje i choroby zakaźne, hematoonkologia, nefrologia i endokrynologia.

Tematy, które trzeba umieć

Noworodek i szczepienia

Noworodek to skala Apgar, resuscytacja (wentylacja jest najważniejsza), żółtaczka fizjologiczna kontra patologiczna (żółtaczka w pierwszej dobie jest zawsze patologiczna), konflikt serologiczny, RDS i badania przesiewowe. Szczegóły w artykule Neonatologia na LEK.

Szczepienia to kalendarz (BCG i WZW B w 1. dobie, MMR w 13.–15. miesiącu i w 6. roku życia), szczepionki żywe, prawdziwe i rzekome przeciwwskazania oraz zgłaszanie NOP w ciągu 24 godzin. Wszystko w artykule Szczepienia na LEK.

Choroby zakaźne i infekcje oddechowe

Wysypki: odra (plamki Koplika), różyczka (triada Gregga), ospa, rumień zakaźny, trzydniówka, płonica i mononukleoza z wysypką po amoksycylinie. Opisaliśmy je w artykule Choroby zakaźne wieku dziecięcego na LEK.

W infekcjach oddechowych: ostre zapalenie ucha środkowego rozpoznajesz po uwypukleniu błony bębenkowej (antybiotyk od razu poniżej 6. miesiąca życia, a w pozostałych sytuacjach często obserwacja 48–72 godzin), angina paciorkowcowa to penicylina V przez 10 dni, krup leczysz deksametazonem, a zapalenie nagłośni to dziecko toksyczne, które się ślini: nie oglądasz gardła, zabezpieczasz drogi oddechowe. Zapalenie oskrzelików wymaga tylko tlenu, odsysania i nawodnienia.

Nerki, endokrynologia, hematoonkologia

• Nefrologia: ZUM u niemowlęcia często daje tylko gorączkę, mocz pobierasz cewnikiem lub nakłuciem nadłonowym (worek foliowy tylko do wykluczenia). Zespół nerczycowy u dziecka 1–10 lat to zmiany minimalne, leczone prednizonem bez biopsji. Popaciorkowcowe KZN ma niskie C3. HUS następuje po krwistej biegunce i nie leczy się go antybiotykiem.
• Endokrynologia: niskorosłość (wzrost docelowy, wiek kostny, kariotyp u dziewczynki), przedwczesne dojrzewanie (dziewczęta poniżej 8., chłopcy poniżej 9. roku życia), cukrzyca typu 1 i kwasica ketonowa (płyny najpierw, insulina we wlewie bez bolusa, obrzęk mózgu).
• Hematoonkologia: niedokrwistość z niedoboru żelaza, sferocytoza, ITP, hemofilia, ostra białaczka limfoblastyczna, guzy (neuroblastoma, guz Wilmsa), leukokoria jako objaw siatkówczaka i gorączka neutropeniczna (antybiotyk w ciągu godziny).

Stany nagłe

Regularnie pytają o resuscytację dziecka (5 oddechów, potem 15 : 2, adrenalina 10 µg/kg co 4 minuty według ERC 2025), zadławienie (u niemowlęcia plecy i klatka piersiowa, nigdy nadbrzusze), wstrząs (bolus 10 ml/kg, hipotensja jako objaw późny) oraz drgawki gorączkowe proste i złożone. Wszystko w artykule Stany nagłe u dzieci na LEK.

Pary, które CEM lubi ze sobą mylić

Duża część pytań z pediatrii to różnicowanie dwóch podobnych obrazów. Jedna cecha z opisu przypadku zwykle przesądza o odpowiedzi.

Stare i nowe klucze w pediatrii

Pediatria ma kilka miejsc, w których pytania z dawnych sesji mają klucz niezgodny z obecnymi zaleceniami. Warto mieć je w jednej tabeli:

Jak się uczyć pediatrii?

1. Zacznij od bloków o największym udziale: choroby zakaźne, nefrologia, hematoonkologia, endokrynologia i infekcje oddechowe.
2. Ucz się liczb: kamienie milowe rozwoju, normy parametrów życiowych, dawki w resuscytacji, progi w żółtaczce. Pediatria nagradza dokładność.
3. Zapamiętaj „znaki rozpoznawcze” chorób: pojedynczy objaw, który prowadzi do rozpoznania (plamki Koplika, triada Gregga, język malinowy).
4. Pamiętaj o wieku w treści zadania. Ta sama dolegliwość inaczej wygląda i inaczej się ją leczy u noworodka, niemowlęcia i nastolatka.
5. Sprawdzaj rok wytycznych. Kalendarz szczepień, sepsa (kryteria Phoenix zamiast SIRS), resuscytacja (ERC 2025) zmieniają się, a starsze pytania mają dawne klucze.
6. Ćwicz zadania z wyjaśnieniami. W bazie masz pytania CEM z pediatrii, a ich omówienie znajdziesz w artykule Pytania CEM z pediatrii.

W kursie zdajLEK pediatria to 14 lekcji, od rozwoju i szczepień, przez neonatologię i choroby zakaźne, po stany nagłe, reumatologię i ortopedię dziecięcą. Do każdej lekcji dochodzą pytania z bazy CEM z wyjaśnieniami.