Stomatologia dziecięca na LDEK — 29 pytań w skrócie

Stomatologia dziecięca na LDEK to 29 pytań na 200, czyli drugi co do wielkości dział egzaminu po stomatologii zachowawczej (46 pytań). Tak wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 sierpnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1132, § 2). Poniżej znajdziesz przegląd tego, co z pedodoncji pojawia się najczęściej, kolejność powtórek i odnośniki do artykułów szczegółowych. Próg zdawalności to 56% punktów (przy 200 pytaniach 112), więc dział warty 29 punktów to ponad jedna siódma tego, co trzeba zdobyć.

Z czego składa się dział dziecięcy?

W naszej bazie pytań z dziecięcej (blisko 500 pytań z poprzednich sesji, z wyjaśnieniami) każde pytanie jest przypisane do lekcji kursu. Po zsumowaniu wychodzi orientacyjnie taki rozkład:

To podział według lekcji, do których przypisano pytania, więc liczby są orientacyjne, a niektóre pytania dotyczą kilku bloków naraz. Wniosek jest jednak jasny: pięć pierwszych bloków to większość działu.

Co powtórzyć w pierwszej kolejności?

Próchnica wczesnego dzieciństwa (ECC)

ECC to co najmniej jedna powierzchnia zęba mlecznego z próchnicą (także bez ubytku), usunięta z powodu próchnicy lub wypełniona u dziecka poniżej 6. roku życia. Zęby zajmowane są w kolejności: siekacze górne, pierwsze trzonowce, kły, drugie trzonowce, a siekacze dolne są oszczędzone dzięki językowi i ślinie z gruczołów podżuchwowych. Najsilniejszy czynnik dietetyczny to zasypianie z butelką słodkiego płynu.

Profilaktyka fluorkowa

Pasta 1000 ppm od pierwszego zęba, ilość „ziarnko ryżu” do 3 lat i „ziarnko groszku” w wieku 3–6 lat; od 6 lat pasta 1450 ppm. Lakier 5% NaF to jedyny profesjonalny preparat fluorkowy dla dzieci poniżej 6 lat. Szczegóły i dawki zatrucia opisuje artykuł o profilaktyce fluorkowej.

Leczenie miazgi zębów mlecznych

Testy żywotności w zębach mlecznych są niewiarygodne, a zmiany zapalne widoczne są w RTG w furkacji. W obnażeniu próchnicowym wykonuje się pulpotomię (MTA lub Biodentine, potem korona stalowa), a w kanałach stosuje się pastę jodoformową z wodorotlenkiem wapnia, nie gutaperkę. Zobacz endodoncję zębów mlecznych.

Wady szkliwa

Hipoplazja to wada ilości szkliwa, a hipomineralizacja to wada jakości. MIH dotyczy pierwszych trzonowców stałych (i często siekaczy), a w tle jest okres od urodzenia do około 3. roku życia. Fluoroza jest symetryczna i rozlana, a MIH asymetryczna i ostro odgraniczona. Więcej w artykule o MIH i wadach szkliwa.

Rozwój uzębienia

Pierwszy ząb mleczny wyrzyna się około 6. miesiąca życia (siekacz przyśrodkowy dolny), komplet 20 zębów mlecznych około 30. miesiąca, a pierwszy ząb stały około 6. roku życia. Kolejność wyrzynania zębów mlecznych to I–II–IV–III–V. Terminy zebrano w artykule o rozwoju uzębienia.

Zasady, które w zębach mlecznych są inne

Pytania z dziecięcej często sprawdzają, czy wiesz, że u dziecka obowiązują inne reguły niż u dorosłego. Najważniejsze kontrasty:

W urazach zębów mlecznych priorytetem jest zawiązek zęba stałego. Uraz zęba mlecznego u dziecka poniżej 3 lat, zwłaszcza intruzja, grozi przebarwieniami, hipoplazją i dilaceracją zawiązka. Przewlekłe zakażenie zęba mlecznego może doprowadzić do powstania zęba Turnera, czyli hipoplazji pojedynczego zęba stałego. Przebarwienie zęba mlecznego bez objawów zakażenia to obserwacja.

Leczenie próchnicy u najmłodszych

Leczenie to kontrola choroby plus leczenie zmian, dobierane do wieku, współpracy i stanu miazgi. Na plamy białe stosuje się lakier 5% NaF co 3 miesiące. SDF 38% zatrzymuje próchnicę, ale barwi zmiany na czarno i nie stosuje się go przy objawach miazgowych. ART (narzędzia ręczne i GIC o wysokiej lepkości) sprawdza się w ubytkach jednopowierzchniowych. Technika Halla polega na założeniu korony stalowej na cement bez opracowania, bez usuwania próchnicy i bez znieczulenia, a przeciwwskazana jest przy nieodwracalnym zapaleniu miazgi, martwicy i zmianach w furkacji. Znieczulenie ogólne rozważa się przy rozległych potrzebach i braku współpracy.

Zachowanie dziecka, zgoda i farmakologia: małe tematy, które dają punkty

Poza „twardą” kliniką w dziale dziecięcym wraca kilka tematów, które łatwo zlekceważyć, a pytania o nie są krótkie i powtarzalne.

Prowadzenie dziecka w gabinecie

• Pierwsza wizyta: po wyrznięciu pierwszego zęba, najpóźniej przed pierwszymi urodzinami, a nie dopiero w wieku 3 lat.
• Podstawowa technika kierowania zachowaniem to powiedz–pokaż–zrób. Nie robisz niczego, czego wcześniej nie powiedziałeś i nie pokazałeś.
• Skala Frankla ma 4 stopnie, od „zdecydowanie negatywne” (1) do „zdecydowanie pozytywne” (4).
• Technika „ręka na ustach” została wycofana z wytycznych AAPD i jest uznawana za niedopuszczalną.
• Po sedacji podtlenkiem azotu podaje się czysty tlen przez kilka minut, żeby uniknąć hipoksji dyfuzyjnej.

Zgoda małoletniego

Poniżej 16 lat decyduje przedstawiciel ustawowy, ale dziecko ma prawo do informacji dostosowanej do wieku. W wieku 16–18 lat obowiązuje zgoda kumulatywna, czyli pacjenta i rodzica. Szczegóły prawa pacjenta opisuje dział bioetyki i prawa.

Leki u dzieci: kilka liczb

Pamiętaj, że u dziecka nigdy nie przekraczasz dawki maksymalnej dorosłego. Najczęstszy mechanizm poważnych powikłań po znieczuleniu to przedawkowanie względne: dawka właściwa dla dorosłego, a toksyczna dla małej masy ciała. Zasady liczenia ampułek opisuje artykuł o znieczuleniach w stomatologii. Aspiryna u dziecka z infekcją wirusową grozi zespołem Reye'a, a tetracykliny przebarwiają zęby, dlatego nie podaje się ich małym dzieciom.

Usuwanie zębów mlecznych

Przed ekstrakcją trzonowca mlecznego odpowiedz na trzy pytania: czy jest następca, gdzie leży i ile ma korzenia. Zębodołu po zębie mlecznym się nie łyżeczkuje, bo pod nim leży zawiązek zęba stałego. Mały fragment korzenia zęba mlecznego pozostawia się, jeśli jego usunięcie groziłoby uszkodzeniem zawiązka. Przy ropniu zęba mlecznego obowiązuje usunięcie przyczyny i drenaż, a antybiotyk dołącza się tylko przy objawach ogólnych lub szerzeniu się zakażenia.

Jak się uczyć dziecięcej?

Dział jest bardzo zazębiony z zachowawczą: próchnica, fluor, urazy i leczenie miazgi wracają w obu. Ucz się więc parami. Zacznij od próchnicy i profilaktyki (bo to największy blok), potem miazga i urazy (patrz urazy zębów stałych), a rozwój uzębienia zostaw na tabelkę do powtórki tuż przed egzaminem. Każdy blok zamykaj pytaniami z bazy CEM ze stomatologii dziecięcej. W kursie zdajLEK dział obejmuje 22 lekcje, od rozwoju uzębienia po zespoły genetyczne.