Z czego uczyć się do LEK — źródła, wytyczne, wykaz CEM
Spis treści
Z czego uczyć się do LEK? Najlepiej z kilku rodzajów źródeł jednocześnie: wykazu źródeł CEM (to na jego podstawie weryfikuje się pytania), aktualnych wytycznych towarzystw naukowych, jednego dobrego opracowania na dział oraz bazy pytań z poprzednich sesji. Nie zbieraj dziesięciu podręczników na dział: lepiej znać dwa dokładnie. Poniżej praktyczny przewodnik po tym, czego szukać i jak łączyć materiały.
Zacznij od wykazu źródeł CEM
Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty zobowiązuje CEM do opublikowania wykazu polskich źródeł bibliograficznych i wytycznych, na podstawie których weryfikuje się pytania, co najmniej 4 miesiące przed egzaminem (art. 14d ust. 2a). Dla sesji z 20 lutego 2027 oznacza to termin około 20 października 2026. Wykaz znajdziesz na stronie CEM w zakładce dotyczącej LEK i LDEK („Podręczniki”). Nie udało nam się potwierdzić jego treści dla sesji lutowej 2027 w momencie pisania tego tekstu, dlatego sprawdź go bezpośrednio na cem.edu.pl.
Dlaczego to ważne? Bo to właśnie te źródła są punktem odniesienia przy weryfikacji pytań. Gdy najnowsze wytyczne różnią się od wydania z wykazu, pytanie może opierać się na starszej wersji. W takiej sytuacji ucz się obu: „według wytycznych z wykazu” i „według najnowszych”. Pomaga to uniknąć nieprzyjemnej niespodzianki.
Nie zakładaj, że najnowsze wytyczne zawsze są „tą właściwą” odpowiedzią. Jeśli wykaz CEM wskazuje starsze wydanie, pytanie może się na nim opierać. Sprawdź daty i wydania w wykazie.
Aktualne wytyczne, które warto znać
To przykłady zaleceń, które regularnie wracają w testach. Sprawdzaj zawsze aktualne wydanie.
| Obszar | Źródło | Uwagi |
|---|---|---|
| Nadciśnienie tętnicze | Wytyczne postępowania w nadciśnieniu tętniczym w Polsce 2024 (PTNT/PTK) i wytyczne ESC 2024 | szczegóły w artykule Nadciśnienie tętnicze na LEK |
| Cukrzyca | Zalecenia kliniczne PTD, wydawane co roku (w kursie: edycja 2025; nowsza edycja 2026 jest dostępna, jej treści jeszcze nie porównywaliśmy) | szczegóły w tekście Cukrzyca na LEK |
| Resuscytacja | Wytyczne ERC 2025 (polska wersja: PRR 2025) | algorytmy BLS/ALS; zob. lekcja Resuscytacja dorosłych |
| Ostre zespoły wieńcowe | Wytyczne ESC 2023 | STEMI i NSTE-ACS w jednym dokumencie |
| Migotanie przedsionków | Wytyczne ESC 2024 | skala CHA2DS2-VA zamiast CHA2DS2-VASc |
| Choroby nerek | KDIGO 2024 (PChN) | stadia, leczenie, wskazania do nefrologa |
| Prawo medyczne | Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty, ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, Kodeks Etyki Lekarskiej | aktualny stan prawny |
Zanim uznasz coś za „aktualne”, sprawdź rok wydania i czy nie pojawiła się nowsza edycja. W lekcji z cukrzycy w kursie zdajLEK podajemy rok zaleceń, tak samo robimy w artykułach.
Do czynników ryzyka choroby refluksowej nie należy:
Czynniki ryzyka GERD: otyłość, ciąża, palenie, alkohol, kawa, tłuste posiłki, przepuklina rozworu, wiek; płeć żeńska nie.
Pytania z publicznej bazy CEM, odpowiedzi i wyjaśnienia opracował zespół zdajLEK.
Przykład: gdy źródła mówią co innego
U 68-letniej kobiety z napadowym migotaniem przedsionków, nadciśnieniem i cukrzycą (CHA2DS2-VA = 3) lekarz rozważa leczenie przeciwkrzepliwe. Właściwe postępowanie to: A. kwas acetylosalicylowy, B. brak leczenia, bo migotanie jest napadowe, C. doustny antykoagulant (np. NOAC), D. heparyna przez 4 tygodnie po każdym napadzie, E. leczenie tylko przy utrwalonym migotaniu.
Odpowiedź: C. Przy co najmniej 2 punktach w skali CHA2DS2-VA (ESC 2024) zaleca się antykoagulację niezależnie od tego, czy migotanie jest napadowe, czy utrwalone. W starszych wytycznych (CHA2DS2-VASc) próg dla kobiet wynosił 3 punkty, dla mężczyzn 2 – w pytaniu ułożonym według starej skali ta sama pacjentka też kwalifikuje się do leczenia, ale granica jest inna.
Ten przykład pokazuje, po co zapisywać rok i nazwę skali przy każdej zasadzie. Gdy pytanie przywołuje skalę wprost, odpowiadasz według niej; gdy tylko opisuje chorą, sięgasz po aktualną wersję.
Jak szybko czytać wytyczne?
Całych wytycznych nie czyta się od deski do deski. Sprawdza się taki schemat:
- Zacznij od streszczenia lub tabeli „co nowego” – zwykle w kilku stronach masz zmiany względem poprzedniej edycji.
- Szukaj tabel zaleceń z klasami (klasa I – zaleca się, IIa – należy rozważyć, III – nie zaleca się). Egzamin pyta głównie o klasę I i III.
- Notuj liczby w jednym miejscu: progi, dawki, czasy, cele. Liczby są najczęstszym dystraktorem.
- Zapisz rok i nazwę dokumentu obok każdej zasady.
- Nie czytaj wytycznych tuż przed egzaminem po raz pierwszy. Ostatnie tygodnie to czas na powtórki.
RoKaL: Rok, Klasa zalecenia, Liczba. Trzy rzeczy, które zapisujesz przy każdej zasadzie z wytycznych.
Podręczniki i opracowania: jak wybierać?
Rozsądny zestaw to:
- Jeden podstawowy podręcznik lub skrypt na dział, taki, który znasz ze studiów. Nowa książka oznacza nowy układ, a to kosztuje czas.
- Wytyczne towarzystw naukowych do tematów, które się szybko zmieniają: kardiologia, diabetologia, hipertensjologia, resuscytacja, onkologia.
- Źródła z wykazu CEM do tych dziedzin, w których opierasz się na pozycjach niestandardowych.
- Opracowania do powtórek (skrócone notatki, schematy, lekcje): do przejścia w ostatnich tygodniach.
Praktyczna zasada: im bliżej egzaminu, tym krótsze materiały. W pierwszym przeglądzie czytasz pełne opracowania, w drugim notatki, w ostatnich tygodniach tylko zestawienia i pytania. Plan tego procesu: Plan nauki do LEK 2027.
Zasada „dwa dobre źródła na dział” działa lepiej niż „pięć przeglądowych”. Materiał trzeba przerabiać wielokrotnie, a to jest możliwe tylko wtedy, gdy nie jest go za dużo.
Baza pytań jako źródło
Pytania z poprzednich sesji to nie tylko trening, ale też mapa tego, co jest egzaminowane. Test składa się w 70% z pytań z bazy CEM i w 30% z nowych, a CEM publikuje pytania z poprawnymi odpowiedziami w ciągu 7 dni po egzaminie. Bazy LEK i LDEK znajdziesz na stronie CEM, a pytania z wyjaśnieniami w naszej bazie pytań CEM dla LEK. Jak z niej korzystać, żeby nie wkuwać: Jak uczyć się z pytań testowych i Baza pytań LEK.
Zasady egzaminu mogą się zmienić. Jest projekt nowelizacji ustawy, który zakłada likwidację jawnej bazy, ale na razie nie obowiązuje i według doniesień mógłby zadziałać najwcześniej od jesieni 2027. Stan na październik 2026 opisujemy w artykule Zmiany w LEK. Dla sesji z lutego 2027 jawna baza nadal obowiązuje.
Jak łączyć źródła w praktyce?
Przykład dla jednego tematu, np. nadciśnienia:
- Przeczytaj lekcję lub rozdział podręcznika (rozpoznanie, grupy leków, powikłania).
- Rozwiąż 10–15 pytań z bazy, żeby zobaczyć, w jaki sposób temat jest egzaminowany.
- Sprawdź w aktualnych wytycznych (rok!) wszystko, co w pytaniach budzi wątpliwość: progi, docelowe wartości, leki pierwszego rzutu.
- Zrób 5–10 fiszek na rzeczy do zapamiętania.
- Wróć do tematu po dobie, kilku dniach, tygodniu.
W kursie zdajLEK ten proces jest zapisany w układzie lekcji: wstęp, fiszki, pytania, podsumowanie. Lekcje (79 w kursie LEK) piszemy własnymi słowami, z rokiem wytycznych, a pytania z bazy CEM mają nasze wyjaśnienia (klucz opracowaliśmy sami). Dostęp kosztuje 199 zł na 30 dni. Ogólny plan nauki: Jak zdać LEK.
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie znaleźć wykaz źródeł do LEK?
Na stronie CEM (cem.edu.pl), w zakładce dotyczącej LEK i LDEK. Wykaz powinien być opublikowany co najmniej 4 miesiące przed egzaminem. Sprawdź datę publikacji i wydania wymienionych pozycji.
Czy wystarczy nauka z jednego podręcznika?
Rzadko. Podręcznik może nie obejmować najnowszych wytycznych, a w niektórych dziedzinach test opiera się na konkretnych zaleceniach. Dobrze mieć jedno podstawowe źródło na dział i uzupełniać je wytycznymi.
Czy uczyć się z najnowszych wytycznych, jeśli CEM wskazuje starsze wydanie?
Znaj obie wersje. W teście może pojawić się pytanie oparte na starszym wydaniu z wykazu, a w praktyce klinicznej obowiązują nowsze zalecenia.
Czy muszę znać wszystkie wytyczne od deski do deski?
Nie. Wystarczy znać zalecenia klasy I i III oraz kluczowe liczby: progi rozpoznania, cele leczenia, leki pierwszego rzutu, przeciwwskazania. Resztę dobrze jest rozumieć, ale nie zapamiętywać.
Jak sprawdzić, czy wykaz CEM zawiera nowe wytyczne?
Otwórz wykaz na cem.edu.pl, znajdź pozycję (np. wytyczne ESC) i sprawdź rok wydania. Porównaj z najnowszą edycją u wydawcy towarzystwa. Jeśli się różnią, zapisz obie wersje i ucz się różnic.
Czy lekcje i fiszki mogą zastąpić podręczniki?
Skrócone opracowania dobrze sprawdzają się w powtórkach i do uporządkowania wiedzy. Dla trudnych tematów, w których nie rozumiesz mechanizmu, sięgnij do pełnego rozdziału podręcznika.
1/2 Lekarz po rozpoznaniu lub przy podejrzeniu wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP) ma obowiązek zgłosić ten fakt do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego nie później niż w ciągu:
NOP zgłasza się do PPIS w ciągu 24 godzin od rozpoznania lub podejrzenia.
2/2 Kryterium czasowe rozpoznania insomnii to utrzymywanie się objawów powyżej:
Bezsenność rozpoznaje się, gdy objawy (≥3 razy w tygodniu) utrzymują się co najmniej miesiąc (ICD-10); ICD-11 i DSM-5 używają progu 3 miesięcy dla postaci przewlekłej.
W kursie do LEK masz 3 021 takich pytań z omówieniem każdej odpowiedzi — a błędne same wracają w powtórkach, aż je zapamiętasz.
Wypróbuj kurs za darmo — lekcja demoPytania z publicznej bazy CEM, odpowiedzi i wyjaśnienia opracował zespół zdajLEK.
Czym jest cukrzyca i jak ją dzielimy
- Cukrzyca = grupa chorób metabolicznych z przewlekłą hiperglikemią, wynikającą z upośledzenia wydzielania insuliny, jej działania albo obu.
- Typ 1 — zniszczenie komórek beta (zwykle autoimmunologiczne) → bezwzględny niedobór insuliny. Należy tu też LADA.
- Typ 2 — insulinooporność + postępująca dysfunkcja komórek beta. Ok. 90% wszystkich chorych.
- Inne określone typy — monogenowe (MODY, cukrzyca noworodkowa), choroby trzustki, endokrynopatie, leki.
- Hiperglikemia w ciąży — cukrzyca ciążowa albo cukrzyca w ciąży (szczegóły w lekcji położnictwa).
Przewlekła hiperglikemia uszkadza małe naczynia (siatkówka, nerki, nerwy) i duże naczynia (zawał, udar, choroba tętnic obwodowych). Najczęstszą przyczyną zgonu chorych na cukrzycę typu 2 są choroby sercowo-naczyniowe.
- Kryteria rozpoznania cukrzycy
- Stany przedcukrzycowe
- Doustny test obciążenia glukozą (OGTT)
- HbA1c — zalety i ograniczenia
- … i 65 kolejnych fiszek w tej lekcji
Ucz się do LEK z planem, a nie z chaosu
- Plan dzień po dniu do daty Twojego egzaminu — wiesz, co zrobić dziś.
- 79 lekcji w krótkich fiszkach, ułożonych pod rozkład pytań na egzaminie.
- 3 021 pytań z bazy CEM z wyjaśnieniem każdej odpowiedzi.
- Powtórki, które same wracają z tym, czego jeszcze nie umiesz.
Demo bez rejestracji. Płacisz raz — za 30, 90, 180 albo 360 dni. Bez umowy i automatycznych pobrań.
Artykuł ma charakter edukacyjny i przygotowuje do egzaminu. Przepisy i wytyczne sprawdzaliśmy w dniu publikacji — przed egzaminem upewnij się w źródłach CEM. Widzisz błąd? Napisz: kontakt.
Czytaj dalej
Jak się uczyć
Ile czasu uczyć się do LEK? Plany 4, 8 i 12 tygodni
Ile uczyć się do LEK? Trzy plany (4, 8 i 12 tygodni) z godzinami dziennie, rozkładem na działy i radami, który wariant…
8 min czytania
Jak się uczyć
Jak uczyć się z pytań testowych i nie wkuwać na pamięć
Nauka z pytań testowych na LEK i LDEK bez wkuwania odpowiedzi. Jak analizować pytania, wyciągać wnioski z błędów i…
6 min czytania
Jak się uczyć
Jak zdać LDEK — plan nauki dla stomatologów (2027)
Jak zdać LDEK: próg 56%, rozkład 200 pytań na dziedziny stomatologii i plan nauki do 10 lutego 2027. Praktyczny…
8 min czytania
Jak się uczyć
Jak zdać LEK — plan krok po kroku (2027)
Jak zdać LEK: ile punktów potrzeba, co powtarzać najpierw i jak się uczyć, żeby zdać w lutym 2027. Konkretny plan krok…
8 min czytania